หน้าแรก > ความรู้เรื่องมะเร็งเต้านมและการป้องกัน > การตรวจเต้านมด้วยตนเอง
 
 
การตรวจเต้านมด้วยตนเอง
 
การตรวจเต้านมด้วยตนเอง (Breast Self Examination) ถือเป็นสิ่งแรกที่จะช่วยให้ผู้หญิงทุกคนป้องกันตนเองจากมะเร็งเต้านม การตรวจเต้านมด้วยตนเอง เพื่อให้รู้สึกถึงธรรมชาติของเต้านม และเมื่อมีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้น ก็จะสามารถสังเกตได้ด้วยตนเอง โดยควรเริ่มตรวจตั้งแต่อายุ 20 ปีขึ้นไป โดยตรวจเดือนละครั้ง

ขั้นตอนและวิธีการตรวจเต้านมด้วยตนเอง (Breast Self Examination : BSE) สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ส่วน คือ

1. การคลำ
80 – 90% ของมะเร็งเป็นก้อน ดังนั้น การคลำจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ การคลำไม่ใช่คลำเพื่อหาก้อน แต่ให้รู้สึกถึงธรรมชาติของเต้านมของเรา เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงจะสังเกต และรู้สึกได้ง่าย

บริเวณที่จะต้องคลำเริ่มจาก
  • ใต้แขน ถึงบริเวณขอบเสื้อชั้นในด้านล่าง
  • ใต้แขนข้ามมาถึงกระดูกกลาง
  • ขึ้นไปถึงบริเวณไหปลาร้า
  • กลับมายังรักแร้

3 นิ้วที่ใช้สัมผัส

-
-
-
-
ใช้บริเวณกึ่งกลางนิ้วส่วนบนทั้งสามนิ้ว (นิ้วชี้ นิ้วกลาง นิ้วนาง)
บริเวณกึ่งกลางนิ้วส่วนบนดังกล่าว จะสัมผัสได้ดีกว่า และมีจุดสัมผัสได้กว้างกว่าส่วนปลายนิ้ว
โค้งฝ่ามือเพื่อปรับให้นิ้วทั้งสามอยู่ในสภาพแบนราบ
เคลื่อนนิ้ววนเป็นวงกลมเท่าเหรียญบาทในบริเวณที่จะต้องคลำอย่างทั่วถึง

วิธีการกด 3 ระดับ

1.
2.
3.
กดเบา ๆ เพื่อให้รู้สึกถึงบริเวณใต้ผิวหนัง
กดปานกลาง เพื่อให้รู้สึกถึงกึ่งกลางของเต้านม
กดหนักขึ้น เพื่อให้รู้สึกถึงส่วนลึกใกล้ผนังปอด

การตรวจเต้านมด้วยตนเอง (BREAST SELF EXAMINATION)
การตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นสิ่งแรกที่ผู้หญิงทุกคนสามารถช่วยป้องกันตนเองจากมะเร็งเต้านม การตรวจเต้านมด้วยตนเองเพื่อให้รู้สึกถึงธรรมชาติ ของเต้านมตนเอง และเมื่อมีสิ่งผิดปกติเกิดขึ้นจะสังเกตได้ด้วยตนเอง

Triple Touch 3 ท่า 3 แบบ 3 นิ้ว 3 ระดับ วิธีการตรวจ 3 ท่า

1.
-

-

-
ยืนหน้ากระจก
ปล่อยแขนข้างลำตัวตามสบาย เปรียบเทียบเต้านมทั้งสองข้างว่ามีการบิดเบี้ยวของหัวนม หรือมีสิ่งผิดปกติหรือไม่
ประสานมือทั้งสองข้างเหนือศีรษะ แล้วกลับมาอยู่ในท่าเท้าสะเอวพร้อมสำรวจหาสิ่งผิดปกติ
ให้โค้งตัวมาข้างหน้า โดยใช้มือทั้งสองข้างวางบนเข่าหรือเก้าอี้ ในท่านี้เต้านมจะห้อยลงไปตรง ๆ หากมีสิ่งผิดปกติก็จะเห็นได้ชัดมากขึ้น

2.
-
-

-

-
นอนราบ
นอนในท่าสบายแล้วสอดหมอนหรือม้วนผ้าใต้ไหล่ขวา (ถ้าต้องการตรวจเต้านมข้างขวา)
ยกแขนขวาเหนือศีรษะเพื่อให้เต้านมด้านนั้นแผ่ราบ ซึ่งจะทำให้คลำก้อนเนื้อได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะส่วนบน ด้านนอกซึ่งมีเนื้อนมหนามากที่สุดและมีการเกิดมะเร็งบ่อยที่สุด
ใช้นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วนาง (ของมือซ้าย) คลำทั่วทั้งเต้านมและรักแร้ ที่สำคัญคือห้ามบีบเนื้อเต้านม เพราะจะทำให้รู้สึกเหมือนเจอก้อนเนื้อซึ่งความจริงแล้วไม่ใช่
ถ้าต้องการตรวจเต้านมด้านซ้าย ให้สอดหมอนหัวม้วนผ้าใต้ไหล้ซ้าน ยกแขนซ้ายเหนือศีรษะ ใช้มือขวาตรวจ

3.
-

-
ขณะอาบน้ำ
สำหรับผู้หญิงที่มีเต้านมขนาดเล็ก ให้วางมือข้างเดียวกับเต้านมที่ต้องการตรวจบนศีรษะแล้วใช้มือ อีกข้างคลำในทิศทางเดียวกับที่คุณใช้ในท่านอน
สำหรับผู้ที่มีเต้านมขนาดใหญ่ ให้ใช้มือข้างนั้นประคอง และตรวจคลำเต้านมจากด้านล่าง ส่วนมืออีก ข้างให้ตรวจคลำจากด้านบน


2. การตรวจโดยการสังเกตการเปลี่ยนแปลง (Visual Inspection)
ข้อสังเกตในการตรวจเต้านมด้วยตนเอง
  • การตรวจเต้านมด้วยตนเอง ควรสังเกตผิวเต้านมด้วยว่า มีปุ่ม ไต เกิดขึ้นหรือไม่
  • ก้อนในเต้านมมีหลายลักษณะ
  • การตรวจเต้านมด้วยตนเอง อย่าบีบหัวนมเพื่อสังเกตการเปลี่ยนแปลง ซึ่งการบีบหัวนม เป็นวิธีการหนึ่งของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญใช้ในการตรวจสอบ เพื่อดูว่าเลือดออกที่หัวนมหรือไม่ ซึ่งอาจเป็นสาเหตุหนึ่งของมะเร็งเต้านม
 
มูลนิธิถันยรักษ์ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
195 วังสระปทุม ถ.พญาไท เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330
โทรศัพท์ 0-2411-5657-9 , 0-2412-2652-3 โทรสาร 0-2412-8228
 
Professional Standard By
Copyright © 2009, All Rights Reserved | http://www.thanyarak.or.th
Synerry Corporation (Thailand) Co., Ltd.